ايران بهشت مالياتي پولدارها

ايران، بهشت مالياتي پولدارها شده است. اين ادعا نيست، بلكه آمارها و ارقام بين‌المللي كه براي نرخ ماليات بر ارزش افزوده (VAT) تعيين شده، نشان داده است. عدد VAT در جهان 15 درصد است، در حالي كه در ايران 3 درصد است كه گهگاه محل چانه‌زني برخي اصناف با دولت مي‌شود. عدد VAT در برخي كشورها از اين قرار است: آلمان 16 درصد، آلباني و ايتاليا 20 درصد، چين 17 درصد و ايرلند 21 درصد. سهم ماليات در توليد ناخالص ايران كمتر از 8 درصد است يعني از گردش مالي 120 هزار ميليارد تومان فقط حدود هزار ميليارد تومان ماليات اخ

به اين آمار‌ها توجه كنيد؛ در حالي كه در ايران سهم ماليات در توليد ناخالص داخلي كمتر از 8درصد است اين عدد در ساير كشورهاي جهان حدود 20درصد است. اصناف در ايران با گردش مالي 120 هزار ميليارد تومان تنها حدود يكهزار ميليارد تومان ماليات مي‌دهند و ديگر اين‌كه در حالي كه نرخ ماليات بر ارزش افزوده در ايران حدود 3درصد است اين عدد در بيش از 50كشور جهان بين 15 تا 20 درصد است و...
اين اعداد واقعي است تعجب هم ندارد! آمارها نشان مي‌دهند دولت ايران نتوانسته خيلي از ابزار ماليات براي تأمين هزينه‌هاي بودجه خود استفاده كند.
داستان جالب‌تر ماليات در ايران نرخ تعيين شده ماليات بر ارزش افزوده است. اين نرخ نشان مي‌دهد ايران هم‌اكنون بهشت مالياتي پولدارهاست!
اين عدد در حالي در ايران حدود 3 درصد تعيين شده كه براساس گزارشات رسمي منتشر شده اين نرخ در بيش از 50 كشور جهان حدود 20درصد است!
زورگويي برخي اصناف!
عضو هيأت علمي دانشكده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبايي درباره نرخ ماليات بر ارزش افزوده در ايران مي‌گويد: عدد VAT (نرخ ماليات بر ارزش افزوده) در جهان بطور متوسط 14 يا 15 درصد است اين در حالي است كه برخي اصناف در ايران براي پرداخت 3‌درصد به دولت چانه‌زني مي‌‌كنند. دكتر جمشيد پژويان ادامه مي‌دهد: به نظر من اين اقدام برخي اصناف صرفاً زورگويي يكسري از هموطنان ماست كه هيچ‌گونه احترامي به مملكت و مردم قائل نيستند.
اين استاد اقتصاد دانشگاه با بيان اين‌كه اجراي قانون ماليات بر ارزش افزوده بايد با قاطعيت به اجرا گذاشته شده و متخلفان بشدت مجازات شوند، مي‌افزايد: قانون ماليات بر ارزش افزوده يك پايه جديد مالياتي است. اثرات اين نوع ماليات روي مصرف و هزينه است و تا سطح بنگاه‌هاي اقتصادي و بين شركت‌ها نيز پيش مي‌رود.
عضو هيأت علمي دانشگاه علامه ادامه مي‌دهد: قبل از ايجاد اين پايه جديد مالياتي برخي بنگاه‌هاي اقتصادي به‌راحتي مي‌توانستند فرار مالياتي داشته باشند.
پژويان معتقد است: بنگاه‌هاي اقتصادي با شفاف‌سازي صورت گرفته در قانون ماليات بر ارزش افزوده ديگر نمي‌توانند درآمد شركت متبوع خود را پنهان كنند و فرار مالياتي رخ نمي‌دهد.
نرخ‌هاي بالاي VAT در جهان
اما وضعيت پياده‌سازي VAT و اعداد تعيين شده توسط دستگاه مالياتي ديگر كشورها نشان مي‌دهد اين بار هم ايران بهشت مالياتي پولدارهاست. آمارها نشان مي‌دهد در حالي كه نسبت ماليات بر ارزش افزوده به توليد ناخالص داخلي در برخي كشورها به حدود 8، 9 و حتي 10 درصد مي‌رسد، اين عدد در ايران حدود كمتر از 2، 3 درصد است.
جالب‌تر اين‌كه تعيين همين 3درصد ماليات برمصرف نيز صداي برخي از صنوف را درآورده و برخي از آنها در ايران به نوع ماليات اخذ شده اعتراض مي‌كنند و مي‌گويند، فعلاً زيرساخت‌ها آماده نيست.
نگاهي به آمارهاي رسمي ماليات بر ارزش افزوده در ديگر كشورهاي جهان اعم از توسعه يافته و كمتر توسعه‌يافته نشان مي‌دهد اين قانون حدود 20سال است كه شروع به كار كرده و هنوز نيز بدون دردسر ادامه دارد.
عدد تعيين شده VAT در برخي كشورها مانند آلمان 16 درصد، آلباني 20 درصد، ايتاليا 20‌درصد، ايرلند 21درصد، ايسلند 5/24 درصد، اوكراين 20 درصد، اسلووني 20 درصد، تركمنستان 20 درصد، تاجيكستان 20 درصد، چين 17‌درصد و... نشان مي‌دهد، سهم قابل توجهي از درآمد مالياتي اين كشورها از طريق اجراي قانون ماليات بر ارزش افزوده تأمين مي‌شود.
در هر حال اين‌كه چرا در ايران، برخي صنوف از پرداخت انواع ماليات سر باز مي‌زنند معلوم نيست. البته قضاوت در اين زمينه با مردم است. شايد درصد ماليات اخذ شده دولت از برخي اصناف آنقدر زياد است كه آنها را در پرداخت مالياتشان ناتوان كرده است! در هر صورت مقايسه 3 درصدي رقم ماليات بر ارزش افزوده در ايران با ديگر كشورها مي‌تواند اين واقعيت را بيش از پيش نمايان كند.